De toevallige vondst van een steen

Vraag: hoe kun je een steen met een afmeting van 2.00 bij 3.13 meter over het hoofd zien? Het antwoord is eenvoudig, dat kan alleen als de steen is weggehaald, of bedolven is onder aarde. In mijn geval gaat het om de reusachtige grafsteen van de familie Teppema. Die familie is geparenteerd is aan het geslacht dat later de namen Hettema en Klaversma zal dragen. Ooit lag de steen op het kerhof van Goënga, maar wanneer hij is weggehaald is nog onduidelijk. Verder onderzoek zal dat hopelijk aan het licht brengen. Zeker is wel, dat de steen er in 1950 nog was, getuige een krantenbericht in het Sneeker Nieuwsblad van 14 september 1950.
Op de steen staan naar verluidt allerlei interessante details over mijn voorgeslacht en dan is het een beetje vervelend als bedoelde steen er niet meer is. Maar, een gelukje bij een ongeluk: zo'n 50 à 60 jaar geleden heeft iemand een nauwkeurige tekening gemaakt van de steen, die toen als in stukken gebroken was. Die tekening vond ik afgelopen week tijdens een sneuptocht in Tresoar, het archief in Leeuwarden.



Ik heb zitten bedenken hoe die steen op het kerkhof gelegen moet hebben en kom tot de slotsom dat het gevaarte over zes graven naast elkaar heeft gelegen. Dat moest een hele klus zijn als er weer een stoffelijk overschot moest worden bijgezet.
Helaas is de steen ten prooi gevallen aan de "gelijkheidsdrang" van de Bataafse Republiek. Op 8 juni 1795 werd een plakkaat uitgegeven, waarin stond dat begraven in een kerkgebouw voortaan verboden was. Ook moesten alle afbeeldingen van wapenschilden worden weggehaald of vernield. Dat duidde maar op standverschillen die het kenmerk van het 'ancien régime' waren en daar moesten de mensen zo snel mogelijk van af. Inderdaad is de beitel gezet in de wapenschilden die op de steen stonden. We kunnen nu alleen nog maar zien dat het wapen der Teppema's gedeeld was. Vermoedelijk stond op de rechterhelft de halve Friese Adelaar, maar dat is maar gissen. Sommige mensen hebben geopperd dat de Franse lelie en de roos, die op de randen van de steen staan, eventueel in de wapens hebben thuisgehoord, maar ook dat is giswerk.